اينكه داشتند باز مىكردند سفارش كه مىشد مىبستند ! اين وضع مردم يك وضعِ خودْ كار شده است حالا . و اين ؛ به وجود نهضت ، روحيهء مردم را به درجه‌اى فعال و قوى و متحرك كرده كه حالا ديگر از اين كه برويد سر اصل كارتان ناراحت مىشوند و عصبى . آمادگى توده‌ها براى فداكارى از آن طرف اگر يكوقتى يك خونى از دماغ كسى بيرون مىآمد ، يك ضربه‌اى به يك كسى وارد مىشد ، اين مصيبت بود . . . فضلًا از اينكه يك نفر مثلًا كشته بشود ؛ اين مصيبت بود . حالا وضع به آنجا رسيده است كه همين ديشب من يك كاغذى داشتم - دريافت كردم - از يك مادرى كه نوشته است كه من پنج تا يا چهار تا از اولادهايم كشته شده‌اند و اظهار افتخار مىكرد و مىگفت من و خانواده‌ام همچنان [ براى فداكارى آماده‌ايم ] . عادى شده است كه در يك شهرى امروز چند تا كشته داده‌اند . . . يك مسأله عادى شده است پيششان ، يك همچو تحرك . . . پيدا شده است و مسأله مبارزهء عمومى به يك وضع عادى طبيعى الآن در ايران درآمده ؛ نه در يك شهر و دو شهر . اين روزنامه‌ها هم شايد تمام مطلب را ننويسند ، راديو هم تمام مطلب راديو ايران را نمىگويد البته لكن حالا آن نصف و نيمه‌اى را كه مىگويند يا به راديوهاى خارجى مىرسد ، مىبينيد كه هر وقت كه راديو را باز مىكنيد كه اخبار مىگويد ، اخبارش همينهاست كه مىگفتند كه [ در فلان ] شهر اعتصاب بوده و [ عده‌اى ] كشته شده ، فلان ده حالا رسيده به دهات كه . . . يك دهى در اطراف همدان ظاهراً . . . يك دهى كه در آن ده چند نفر كشته شده ، پنج هزار نفر اعتصاب كرده‌اند . اعتصابات كاخ برانداز اين مسائل سياسى ، كه آن وقت اسمش نبود و اصلًا اعتصاب صحبتش نبود سابقاً ؛ صحبت اينكه اعتصاب چى است ، و اصلًا نمىفهميدند مردم اعتصاب يعنى چه . الآن اعتصاب هم به يك صورت عادى درآمده كه ملت ايران شهرهايش اعتصاب مىشود پنج هزار نفر در يكى [ از دهات همدان اعتصاب مىكنند ] همهء شهرها من شنيدم كه . . . اعتصاب كردند . يا اخيراً اعتصاب كارگرها در شركت نفت در قضيهء نفت ، آنجا سالها